Bomen die in een slechte conditie verkeren, of die instabiel zijn geworden, worden door de gemeente op een lijst ‘beheerkap’ gezet. De gemeente vervangt deze bomen op dezelfde plaats door een andere boom.
Voor het vervangen van deze bomen hoeft de gemeente geen aparte kapvergunningen aan te vragen. Een melding volstaat. Daartoe plaatst de gemeente een korte tekst in het Leids Nieuwsblad. Inwoners kunnen de lijst vervolgens opvragen, of die zelf opzoeken op een website met de officiële publicaties in het Gemeenteblad.
Onze kritiek op deze vorm van beheerkap
Wij zijn ontevreden over diverse aspecten van deze nieuwe wijze van werken. Zo blijken er bomen op die lijsten te staan waarvoor in een ander verband al kapvergunningen zijn afgegeven, bijvoorbeeld in het kader van een bouwplan of een wijkvernieuwing. Ook worden vervangende soorten voorgesteld die niet voldoende passend zijn op die plek of die een lagere ecologische waardering hebben. Erger vinden wij dat de gemeente met ons gemaakte afspraken over herplant vervolgens niet naleeft. In het kader van de al afgegeven kapvergunning zou worden herplant met boomsoort A en in het kader van de beheerkap wordt doodleuk voorgesteld te herplanten met boomsoort B. Dat vinden wij geen manier van werken.
Vier beheerkaplijsten in 2026 tot nu toe
Gemeente Leiden heeft in 2026 tot nu toe vier lijsten met te kappen bomen in het Gemeenteblad gepubliceerd. In totaal betreft het 769 bomen. De eerste lijst, met daarop 303 bomen, verscheen in februari 2026. Over die beheerkap schreven we een artikel, te bereiken via deze link. In augustus publiceerde de gemeente een lijst met 211 en vervolgens nog een met 126 te kappen bomen. Op 7 september 2026 ten slotte verscheen een lijst met 129 te kappen bomen. Volgens de gemeente gaat het bij beheerkap in de meeste gevallen om bomen die een slechte tot zeer slechte conditie hebben. Ook worden bomen gekapt om redenen van veiligheid (deze bomen zijn instabiel en kunnen omvallen). Hieronder staan de links naar de te downloaden bestanden met de te kappen bomen. In de lijsten staan per regel het boom-identificatienummer, het adres, de reden van kap, de boomsoort die wordt gekapt en de boomsoort die daarvoor in de plaats komt.
De vindplaatsen van de kaplijsten
13 februari 2026: 303 bomen; Gemeenteblad 66253, de lijst in externe bijlage 2026-5140
17 augustus 2026: 211 bomen, Gemeenteblad 384927, de lijst in externe bijlage 2026-28749
27 augustus 2026: 126 bomen. In gemeenteblad 404190, de lijst in externe bijlage 2026-30257
7 september 2026: 129 bomen. In gemeenteblad 417459, de lijst in externe bijlage 2026-31191
Op die lijsten staan vaak bomen die voortijdig tot een levenseinde komen. Reden om per boom goed te kijken wat daarvan de oorzaak kan zijn. Zo willen we voorkomen dat een nieuwe boom op een plek wordt aangeplant waar die het volgens weer slecht gaat doen. Bijvoorbeeld omdat die soort slecht tegen verharding kan.
Inwoners hebben tot een maand na de publicatiedatum gelegenheid om te reageren op de aangekondigde kap. Enkele actieve vrijwillers van de Bomenbond Rijnland bestuderen de lijsten ook en maken fietsrondjes om bomen te bekijken. Bij twijfel vragen we een second opinion bij de gemeente. Vaak gaan we dan met een van de bomen-ambtenaren samen die bomen bekijken.
Waarom juist die boomsoort op die plek?
De gemeente geeft in de lijsten geen redenen aan waarom voor een bepaalde boomsoort wordt gekozen. Waarom kan in een straat, met voldoende ruimte voor een boomsoort die groot kan worden, opnieuw gekozen voor een boomsoort die klein blijft. Wij constateren dat soms zonder plausibele reden wordt gekozen voor soorten met een lagere ecologische waarde dan de gekapte boom. En waarom wordt niet beter nagedacht over de meerwaarde die bomen kunnen geven voor een straat. Zo vinden we het onvoldoende reden om in de Meidoornstraat per definitie meidoorns aan te planten vanwege het feit dat die straat toevallig Meidoornstraat heet.
De vraag moet ook gesteld worden of een boom goed past op die plek en bijvoorbeeld voldoende schaduw geeft in het kader van het verminderen van hittestress. Zo stelt de gemeente in de lijst van 17 augustus voor om een zieke inheemse meidoornkruisingsoort (Crataegus x media ‘Paul’s Scarlet’) te vervangen door een Aziatische meidoornsoort (Crataegus chlorosarca). Die zieke boom heeft al een lage ecologische waardering van 1 (op een schaal die oploopt tot 4) in het Leidse Register Ecologische Bomen, terwijl de Aziatische soort de nog lagere waardering 0 heeft. Bovendien verdraagt die soort verharding slecht en ontwikkelt deze kleinblijvende Aziatische boomsoort een smalle zuilvormige tot piramidale kroon. Wat mag dan de reden tot deze aanplant zijn?
Maar waarom wil de gemeente de huidige boom eigenlijk kappen. Uitgerekend deze meidoorn is een van de beter presterende in de Meidoornstraat. De auteur van dit bericht, zelf in het bezit van een geldig BVC-certificaat (boomveiligheidscontroleur), constateert geen gebreken die tot kap nopen. Wij gaan deze boom aanmelden voor een second opinion.
Niet nakomen van gemaakte afspraken
Dat gemaakte afspraken over herplant niet worden nagekomen blijkt uit het feit dat op de beheerkaplijst van 17 augustus bepaalde bomen in de Huizingastraat staan. Voor die bomen was – in het kader van een drie jaar geleden aangevraagde kapvergunning in december 2023 – door de gemeente al overeenstemming bereikt met de bewoners van die straat en met de Bomenbond Rijnland. Dat er nu op die plekken andere boomsoorten worden voorgesteld vinden wij zorgelijk. Hoe verloopt dat proces van afstemming binnen de gemeente dan? Deze discussie was overigens helemaal niet nodig geweest indien de gemeente de gemaakte afspraken in het plantseizoen 2024/2025 of 2025/2026 al had uitgevoerd.
Hetzelfde geldt voor de beheerkap in de Seringenstraat. In het kader van een eerder afgegeven kapvergunning zijn met de Bomenbond Rijnland afspraken gemaakt over de boomsoorten in het compensatieplan. Hoe kan het dan dat de gemeente in het kader van de beheerkap andere vervangende soorten voorstelt? Kunnen wij wel vertrouwen op met ons eerder gemaakte afspraken?
Bovendien is zeer verwarrend dat de bomen in de Seringenstraat op de gepubliceerde beheerkaplijst staan, terwijl die bomen deze zomer in het kader van een verleende kapvergunning al zijn geveld vanwege sloop-nieuwbouw in deze straat. De herplant zal geschieden als de nieuwe woningen worden opgeleverd. Tijd genoeg dus om de gemaakte afspraken over herplant alsnog na te komen.
Kaarten met overzichten van de te vervangen bomen
De gemeente publiceert nog steeds geen openbare digitale kaart waarop informatie over de te kippenbomen is te vinden. Wij dringen daarop al jaren aan. Op ons verzoek heeft de gemeente aan ons voor de laatste drie kaplijsten wel statische kaarten verstrekt waarop de te kappen bomen zijn aangegeven. Helaas heeft de gemeente deze kaarten niet openbaar gepubliceerd. U kunt ze hieronder wel in dit bericht aantreffen. Zo kunnen inwoners in één oogopslag zien of de desbetreffende kaplijst betrekking heeft op bomen in hun eigen directe leefomgeving. De gemeente heeft ons vertelt dat aan een openbare digitale kaart wordt gewerkt.
Hieronder de kaart met 211 te vervangen bomen in onder andere de Stevenhof, Tuinstadwijk, langs het Delftse Jaagpad, de Professorenwijk en de Rijndijkbuurt.
Hieronder de kaart met 126 te vervangen bomen, met name in het Morskwartier.
Hieronder de kaart met 129 tevervangen bomen met name in de Leeuwenhoek (LBSP) en de Raadsherenbuurt.
Heroverweging van de kap van enkele bomen
Naar aanleiding van de in februari 2026 aangekondigde kap van 303 bomen hebben we samen met de gemeente 16 bomen nader bekeken. Onder andere een Italiaanse populier aan het Kiljanpad en drie Gewone essen aan de Zoeterwoudseweg. Die heroverweging is nog niet afgerond: een externe bomen-expert gaat de toestand van de bomen ook nog eens bekijken. Wij zien de resultaten nog tegemoet.
Heroverweging van de te kiezen nieuwe boomsoorten
Behalve naar de noodzaak van de kap kijken we ook naar de voorstellen voor de nieuw aan te planten bomen die in de plaats komen van de gekapte exemplaren. Waarom wordt op de plaats Italiaanse populier (in een rij populieren langs het Kiljanpad) door de gemeente gekozen voor herplant met een meidoorn, een veel kleiner blijvende boom? Met andere woorden: plaatst de gemeente de juiste boom op de juiste plaats om de juiste reden?
Wij doen ons best om die discussie op gang te krijgen. Zo vinden wij het beter om – als het qua groeiplaats verantwoord is – op de plaats van een populier opnieuw een populier of een andere boom van 1e grootte aan te planten. Wij hopen dat ook inwoners de moeite willen nemen de voorstellen voor herplant met bomen in hun buurt met aandacht te beschouwen. Het is immers de bedoeling van een boom tientallen jaren in een buurt blijft groeien. Dan is het belangrijk dat we de juiste boom op de juiste plaats om de juiste reden aanplanten.
Beter beheersysteem is nodig
De Bomenbond Rijnland pleit al langer voor een beter beheersysteem bij de gemeente waardoor minder fouten worden gemaakt. Eenmaal ingevoerde mutaties moeten zichtbaar zijn voor iedere beheer- of beleidsambtenaar, dan wel uitvoerder, die met veranderingen in de openbare ruimte aan de slag gaat.
Pagina aangemaakt op zondag 13 september 2026