In een dichtbebouwde stad heeft de natuur geen schijn van (groene) kans

Dinsdag 28 mei sprak de raadscommissie Leefbaarheid en Bereikbaarheid van de Gemeente Leiden over de Groene Kansenkaart. Dat is een actie van de gemeente Leiden om de stad te vergroenen. Enige tijd daarvoor was er al ingesproken over dit onderwerp door de secretaris van de Bomenbond.

Dat was te merken in de reacties van de politieke partijen: door veel partijen werd de bijdrage van de Bomenbond in de discussie naar voren gebracht. Opvallend was het draagvlak bij vrijwel alle partijen voor biodiversiteit: de recente notitie van de VN over dit onderwerp was bij de Leidse Raad als Gods woord in een ouderling ingedaald.
Het leek wel of de wethouder zich de koning te rijk voelde bij alle plannen om zelfs het kleinste servet van een bloembak te voorzien en het tafellaken te honoreren met ecologisch verantwoorde flora. Is de Bomenbond blij met de groene kansen? Natuurlijk, want die zijn hard nodig in onze tijd.

De strategie van de Bomenbond Rijnland is om zo vroeg mogelijk bij de ontwikkeling van de plannen van gemeenten betrokken te zijn en zo te bewaken, dat er ook werkelijk alles aan is gedaan om het kappen van grotere bomen te voorkomen. Daarnaast spannen we ons in om de regelgeving voor de bescherming van de natuur zo stringent mogelijk te krijgen. Daarbij is biodiversiteit leidend. Het blijkt haast ondoenlijk om alle (klein- en grootschalige) projecten te volgen.
Bouw- en leefbaarheidplannen staan op gespannen voet, maar worden door de onvoldoende  samenwerking tussen departementen nauwelijks op elkaar afgestemd. Het gevolg is dat steen het meestentijds wint van het groen. Daar helpt geen referendum of burgerprotest tegen.

Al decennia wordt er over het milieu en het klimaat gesproken. De kranten staan er vol van. Maar zijn de politici er ook echt vol van? Bij de renovatie en de aanleg van stadswijken lijken vooral de steenfabrieken goed garen te spinnen. Verstening heeft op alle fronten toegeslagen. Parken worden onderhoudsvrije evenementgebieden met kunstgrasvelden, het plein rondom Molen de Valk wordt zonder blikken of blozen een groen evenementplein genoemd enz.

De Groene kansenkaart lijkt op het oog een goede maatregel. Het lijkt geweldig om van iedere rechtgeaarde Leidenaar een ranger te maken. Maar vergeet niet dat de Groene kansenkaart de gevolgen moet maskeren van het bouwen van nog eens 8.500 woningen in een stad, die al zeer weinig groen kent. Daarmee wordt de biodiversiteit de nek omgedraaid.
Als voorbeeld: in mijn woonwijk broedde altijd een paartje scholeksters. Ze maakten dankbaar gebruik van een groot grasveld en open plekken. Het grote grasveld werd bebouwd, waardoor de plek verdween waar de jongen vliegles kregen. Die lessen werden dus gegeven op de straat voor het Diaconessenhuis. Toen ik daar een dag later langskwam, lag er op straat een platgereden jonge scholekster. Dat is het gevolg van het gemeentelijk beleid om de stad vol te bouwen. Mijn scholekster heeft niets aan een minibosje of een straat, waar drie stoeptegels tegen groene planten zijn uitgeruild. Echte biodiversiteit vergt meer, veel meer.

Kortom: Het wordt tijd voor een samenhangend beleid met meer visie, met ook een grotere rol voor stadsecologen. Een beter milieu begint bij jezelf, maar de overheid hoort hierin wel degelijk het voortouw te nemen. Dat is zij aan de burgers verplicht!

Arjan Korevaar

Energiepark: wordt dit park echt groen?

Woensdagavond 12 december 2018 bezocht Bomenbond Rijnland de eerste bijeenkomst “Toekomst Energiepark” in het gebouw “Nieuwe Energie”.  Het gebied (zie afbeelding) krijgt een nieuwe invulling. Deelnemers waren grotendeels buurtbewoners, zo bleek.

Simone Eefting (senior projectleider Energiepark) en Remko Slavenburg (stedenbouwkundige) gaven aan wat de ideeën zijn:
Het gebied moet GROEN worden (een woord als park is daarvoor niet altijd een garantie, denk bijv. aan het Churchillpark), plaats bieden aan wonen (ook voor senioren), werkruimte voor kleine ondernemers, kantoren, horeca en kleinschalige evenementen. Wiecher Steenge van wijkvereniging Noordervest-Molenbuurt somde de kansen, problemen én zorgen op. Men is huiverig voor te grote evenementen en parkeerdruk. Dit laatste wekt wat bevreemding met een gigantische parkeergarage in de buurt. Je zou toch denken, dat de gemeente wil dat die ook eens vol komt te staan met auto’s. En wat is nou 100 meter lopen voor de gemiddelde mens?

De vooraf ingevulde (973) enquêtes gaven aan, dat de overgrote meerderheid (liefst 87%!) MEER GROEN wil. Het is nu maar afwachten of dit ook gaat gebeuren.
Zo groot is het gebied niet, men wil wel erg veel realiseren. In de praktijk leidt dat vaak tot versnippering. Positief lijkt het, dat de bevolking serieus wordt betrokken bij het geheel. Het is afwachten of deze burgerparticipatie straks ook zichtbaar wordt (Zal de politiek de plannen niet teveel ‘uitkleden’?). Een kleine werkgroep van zo’n 20 deelnemers zal hierin het voortouw gaan nemen.

Er komen nog minstens 3 bijeenkomsten, de eerste 2 op 30 januari en 26 maart volgend jaar. Aanmelden kan via www.leiden.nl/energiepark.
Uitdrukkelijk en terecht werd gemeld: beide bijeenkomsten moeten bij interesse worden bezocht om herhaling van zetten e.d. te voorkomen.

Bomenbond Rijnland zal e.e.a. met veel interesse volgen.
Onze mooie stad kan én moet veel groener. Dat is in ons aller belang (economische ontwikkelingen mogen nooit ten koste gaan van de leefbaarheid!). Hopelijk wordt mede door onze inzet Leiden (eindelijk!) ietsje groener. Het is bijzonder hard nodig!

Kaalslag tijdens vaststelling Leidse Groene Kaart

Martine Leewis trapte vóór de zomer af in de Leidse Raad met de Uitvoeringsnota Groene Hoofdstructuur. Nu pakt ze door met het hete hangijzer Rhijnhof en staat ze binnenkort voor de beslissing over de nieuwe Groene Kaart. Ondertussen gaat de kaalslag voor de Rijnlandroute door.

Met een indrukwekkende veelheid van projecten en samengevoegde geldstromen maakt de Uitvoeringsnota Groene Hoofdstructuur op ons vooral een verwarrende indruk.

De Bomenbond heeft gepleit voor een heldere scheiding van budgetten en een betere uitwerking van de ijkpunten die straks nodig zijn om na te gaan of gestelde doelen zijn bereikt. Datzelfde methodologische probleem hebben we geconstateerd bij de invulling door het vorige College van het puntenstelsel voor de nieuwe Groene Kaart.

Helaas is de door BTL uitgevoerde studie voor deze kaart nog steeds niet openbaar en hebben we dus geen enkel idee welke bomen nu door de gemeente aan de kaart zijn toegevoegd of er juist van zijn afgehaald. We hebben onze zorgen hierover op tafel gelegd in ons kennismakingsgesprek met de wethouder, net als onze herhaalde vraag om inzicht in het Beheerplan dat straks gaat gelden voor de herplant langs het tracé van de Rijnlandroute. Het maakt namelijk nogal wat uit of je alle aanplant na 3 jaar kort knipt en als struik gaat beheren of dat je een aantal boompjes tot boom laat uitgroeien. En ondertussen ligt de volgende aanvraag voor de kap van nog eens ruim 400 bomen al bij de gemeente en zit er nog een voor het zelfde aantal aan te komen.

Dat brengt de score van de Rijnlandroute op bijna 10.000 bomen!

Bea Hoogheid
oktober 2018

Fototentoonstelling Bomen

Best wel een beetje ironisch: Begraafplaats Rhijnhof speelt met de gedachte 44 bomen te kappen om op die plek een brug aan te leggen. Gelijktijdig kan men in het theehuis van Rhijnhof een mooie fototentoonstelling bezoeken. Het kan verkeren zei Bredero. Van harte aanbevolen trouwens.

bron: Leidsch Dagblad, 15 augustus 2018