Bewoners treuren op boomfeestdag

Sleutelstad.nl 12 maart 2014:

Teleurgestelde bewoners treuren op boomfeestdag

Het lijkt vandaag wel kaalslagdag in plaats van boomfeestdag. Of, zoals de Leidse professor Jos van den Broek het noemt: “Treurwilgdag”. Van den Broek maakt zich als medewerker van de Universiteit Leiden flink boos op zijn werkgever die zonder enige vorm van communicatie een hele rits bomen om liet zagen rond het Sylvius Laboratorium in het Leiden Bio Science Park.
De bomen moeten plaats maken voor een internationale biotech-trainingsfaciliteit die op het veldje vlak naast ‘het Sylvius’ komt. De komst van dat centrum juicht Van den Broek overigens van harte toe. “Maar,” zo zegt hij: “Die potloodstrepentrekkers moeten eerst eens komen kijken voor ze zomaar een bouwplan tekenen.”

Notitie bomenbeheer

Onze visie op vastgestelde nota B&W: “Versterken en verbinden van groen in Leiden“. Hier  een link naar de originele nota. De volgende tekst is ook beschikbaar in pdf.

Leiden 22 januari 2014

Geachte leden van het College van Burgemeester en Wethouders van Leiden

De Bomenbond Rijnland is opgelucht met het verschijnen van de Nota versterken en verbinden groen. Ter aanvulling stellen we voor om de bomen een bijzondere categorie te laten zijn. We missen in het overzicht nieuwe plannen voor de toekomst van bomen.

Hoge bomen vangen veel stof
Bomen vormen de staande longen van de stad en ze vormen de eerste verticale vergroening. Hun kroonomvang is bepalend voor de zuivering van lucht en hun vermogen om water op te zuigen en kooldioxide op te slaan kent zijn weerga niet. We wijzen u erop dat ambtelijk de betekenis van bomen een kwestie van beheer is geworden met de vraag: Overlast van bomen?
Bomen een lust voor het oog” is een betere titel voor het beheer van bomen, die gemakkelijk twee mensenlevens lang meegaan. Ze groeien langdurig langzaam. Toch is de levensduur van bomen in Leiden teruggebracht in de praktijk van 50-100 jaar naar 30-50 jaar.
Er speelt kennelijk iets anders. Het beheer is veranderd naar korte termijn en er zijn commerciele belangen in het spel. Versnipperaars voor de biobrandstof moeten draaien en groenbedrijven en boomkwekers doen goede zaken. Er is een wonderlijk tekort in het bomenbeheer.

Versnippering in het bomenbeheer
Veel bomen maken een rij of singel en singels/rijen bomen maken een park of plantsoen. Nog steeds zien wij ontwerptekeningen van gebouwen waarbij grote bomen afgebeeld staan. In de praktijk blijkt dat grote bomen eerst gekapt worden en dat we het moeten doen met een compensatie met boomsprieten of met een minimale vervanging van het verwijderde groen.
De compensatie is nu nog maar 28 %. Er is geen ruimte genoeg om voldoende te compenseren en de resultaten zijn bedroevend. De nieuwe aanplant staat te dicht opeen; er is weinig deskundige verzorging en er staan te veel bomen van eenzelfde soort bij elkaar (besmettingsgevaar).
Het verlies sinds 2010 van 4500 grote bomen is nauwelijks goed te maken met de nieuwe aanplant van 1800 boompjes. Nieuw onderzoek laat zien dat grote bomen veel CO2 op kunnen slaan (Science daily, 15 januari 2014) Bovendien is het planten van bomen slachtoffer geworden van de ondeskundigheid van laaggewalificeerde medewerkers. De laatste tijd beoordelen deskundigen slechts het bomenbestand bij de voorbereiding van kapvergunningen.
Het Bomenfonds kan beter gebruikt worden voor het deskundig dichten van de gaten in de groenstructuur dan die in de begroting.

Bomen vereenzamen
Verticale aansluiting met struiken en langere kruiden is helaas van de baan. We zien enkel nog bloemperken met erbij een enkele boom of er staat een boompje in een gazon weg te kwijnen doordat er niet is gekeken naar aansluiting met een stukje bosplantsoen.
Veiligheid in de openbare ruimte is een belangrijk argument gaan worden om overal in de stad afgehakte struiken en bomen tegen te komen. Dit houdt misschien struikrovers tegen, maar geeft de indruk van een verwaarloosde groene ruimte. Onderzoek heeft uitgewezen dat een stad met verzorgd en aaneensluitend groen de openbare ruimte aantrekkelijk maakt en dat dit wonen, werken en recreatie veraangenaamt.

Hoge bomen herbergen veel vogels
Een noodzakelijk element in het groen zijn bomen en struiken. Zij zorgen ook voor de huisvesting van vogels. Het leeuwendeel van de bewoners ziet graag vogels in hun tuin of op hun balkon. Bomen vormen een orientatie voor vogels om de stadstuinen te bereiken. Een vogelsoort is de laatste tijd de gebeten hond. De meeuw is voor het leggen van haar eieren afhankelijk van platte daken. In bomen broeden zij niet. Veel nieuwe hoogbouw is voorzien van platte daken met grind erop. Grind blijft lang warm en is een soort broedstoof voor de eieren. De aanleg van daktuinen zal de overlast van meeuwen verminderen.
Daktuinen en begroeiing op flats zijn wezenlijke elementen van de verticale vergroening. We zien dit als deeloplossing voor het ruimtegebrek voor grote bomen.
Overlast van bomen is betrekkelijk gering en weegt niet op tegen de voordelen van iepen, beuken, dennen, kastanjes, notenbomen en kegeldragers (coniferen).
De voordelen van bomen zijn: schaduw, klimaatbeheersing, luchtzuivering, zuurstofproduktie, verdamping, ontspanning en stressvermindering.

Tunnelvisie
Een aspect in uw nota doet de diversiteit in het bomenrijk tekort. U scheert alle bomen over een kam, terwijl er een grote verscheidenheid bestaat. Er zijn traaggroeiers als eiken, beuken, gouden regens en andere hardhoutbomen. Er zijn snelgroeiers als wilgen, populieren, essen en esdoorns. Er zijn groenblijvers als coniferen, dennen, sparren en hulst. Er zijn vruchtbomen en notenbomen. Er zijn fijnstofzuigers als platanen, iepen, altijdgroen bomen en paardekastanjes. Bomen zijn windvangers en temperatuurregelaars. Sierbomen hoeven niet de boventoon te gaan voeren.
Er zijn bomen die nectar dragen zoals lindes, honingbomen en robinias. Grote pseudoacacia’s en echte acacia’s zijn waardbomen voor trekvogels. Van al deze kwaliteiten vinden we niets terug in uw nota. Deze kwaliteiten zijn bepalend voor de standplaats en de optimale functie.

De iep terug.
Deze soort is bijna uit het stadsbeeld verdwenen. Inmiddels zijn er iepen die resistent zijn tegen de iepziekte. De iep is een sterke boom, die bestand is tegen stedelijke onderhoud en aan het eind van haar leven een fraaie houtsoort levert voor kunstenaars en meubelmakers. We vinden de aangedragen argumenten in de nota voor versterking van groene verbindingen stad in en uit karig en pleiten voor het laten staan van volwassen bomen die ons leven grotendeels veraangenamen.

 

Namens de Bomenbond Rijnland,

Kees Meijer, bestuurslid

R.J. van Beek voorzitter@bomenbondrijnland.nl

 

Download deze  visie als  PDF

Medewerking aan de Groene Kaart Leiden

Aan de gemeente Leiden (kopie)

Enig tijd geleden is door uw medewerkster van de afdeling Realisatie, team stadsruimte gevraagd om onze medewerking aan de actualisering van de Groene Kaart in 2013.
Natuurlijk willen we een bijdrage leveren aan het op de Groene Kaart zetten van de bomen in Leiden.

De Bomenbond Rijnland stelt voor om alle bomen, ongeacht hun grootte en soort, in de openbare ruimte op de Groene Kaart te zetten.
Kleine bomen moeten de kans krijgen om een lang leven te leiden en gaan voor opvolging zorgen van oude bomen.
Bomen die veel voorkomen in de stad kunnen niet uitgezonderd worden. Ook al zijn ze niet zeldzaam, ze zijn toch van algemeen belang. Ze zijn geplant voor alle inwoners van de stad. Ze geven schaduw, verkoeling, schone lucht, variatie, luwte, doorzicht in de winter en bescherming in de zomer tegen extremen in temperatuur, inspiratie, kalmte en rust, leefbaarheid, vreugde en kleur, plek voor vogels, routekaart voor vleermuizen, voedsel en plaats aan insecten, schaduw aan zonmijdende planten, verkleuring in de seizoenen, aanduiding van opstekende wind, tempering van fel licht, opslag van schadelijke stoffen, intensivering van de beleving van de stad, bermverbetering, oeverbeschoeiing, diepte, begrenzing, scheidingslijnen tussen langzaam en snel verkeer, beschutting en verhogen het gevoel van veiligheid.
Bomen kunnen een bijdrage leveren aan de reiniging van vervuilde grond. Ze groeien vaak goed op oude stortplaatsen.

Bij dunning komt vaak het argument dat er ruimte moet komen voor andere bomen. Bij veel nieuwe aanplant geldt dit argument niet en staan de boompjes van een soort als de berk of van een en dezelfde soort als de wilg op nog geen twee stappen van elkaar.
Een ander argument dat u veel gebruikt voor het kappen van bomen is het vermijden van het te veel voorkomen van eenzelfde soort. Overal in de stad staan rijen bomen van een en dezelfde soort. Als ze als gevolg van ziekten verdwijnen, keren er andere bomen terug van een soort, zoals het vervangen van rijen paardenkastanjes door beuken. Veel nieuwe aanplant in parken betreft boompjes van een en dezelfde soort die te dicht op elkaar staan.

We steunen voorts uw streven in de hele stad bomen te planten. We waarderen dat u in het Noorderpark naar in het Hoogkamerpark en van in het Cronesteinpark naar in het Bos van Bosman de inwoners van de stad in staat stelt om opgelucht adem te halen.
We stellen het zeer op prijs dat u groen op de derde plaats zet in uw beleidsvoornemens. We hopen binnenkort te plukken en te proeven van de vruchten van uw nieuwe bomenbeleid.
We staan altijd klaar om in overleg met u een goed beheerplan voor de bomen te ontwikkelen waarin elke boom in de stad een optimale kans krijgt om de stad te verfraaien voor haar inwoners.
De meningen over stadsschoon kunnen daarbij verschillen. We stellen voor om regelmatig bij te houden of de dendrologische kwalitieit samenhangt met zeldzaamheid en of het algemeen belang wordt geschaad als er bomen verdwijnen.

Namens de Bomenbond Rijnland,
Rolf van Beek (voorzitter)  & Peter van Leeuwen (waarnemend secretaris)

Leiden eind augustus 2013

Kaalslag in Leiden

Uit het Leidsch Dagblad 5 september 2012

Bomenbond bang voor kaalslag in Leiden

LEIDEN – Met de Bomenverordening 2012 slaat Leiden de plank mis en gaat gemeente terug naar de tijd waarin bescherming van de bomen een aangelegenheid was voor regenten en bestuurscolleges.

Dat is de reactie van de Bomenbond Rijnland op het vervangen van de Bomenverordening 1996 door die van 2012. De voornaamste reden voor vernieuwing van de verordening is het aantal regels verminderen, aldus burgemeester en wethouders.

 Lees verder bij het Leidsch Dagblad.

Bomenverordening Leiden 2012

Kap van bomen simpeler? – Bomenverordening Leiden 2012 (Leidsch Dagblad)

Op 6 september a.s. wordt het voorstel met verwerkte inspraak besproken door de commissie Leefbaarheid en Bereikbaarheid en dan op 11 oktober 2012 staat het dan op de agenda van de gemeenteraadsvergadering ter vaststelling.

Bomenbond Rijnland schreef het volgende commentaar:

Bomen van particulieren die niet op de groene kaart staan zullen in de toekomst vogelvrij worden verklaard. Dit is het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders van Leiden aan de gemeenteraad. Als dit voorstel wordt aangenomen is er dus geen kapvergunning meer nodig voor deze bomen. Wat een uitkomst voor projectontwikkelaars en speculanten!! Dit betekent dat een heleboel bomen onbeschermd raken.
Het is te hopen dat er voldoende gemeenteraadsleden zijn die dit op 6 september a.s. een onzalige nieuwe verordening vinden. Het moet moeilijk blijven om een boom zomaar te kappen, vinden wij, aangezien je dan aan groenvernietiging doet.
De gevolgen van deze nieuwe boomverording zijn dat ambtenaren en B. en W. kunnen bepalen welke bomen op de groene kaart komen en vooral welke niet. Een fractie van de bomen in de stad staat op de kaart. Het merendeel niet en dat maakt van Leiden een grote kapvlakte.
Jonge bomen zullen hun bescherming verliezen, zodat we uiteindelijk geen volwassen bomen meer overhebben.
Namens Bomenbond Rijnland,
Rolf van Beek, voorzitter
Eva van Santen, secretaris

Lees de discussie verder bij op het Leidsch Dagblad of reageer verder hieronder!

Behoud het Bewaarde Land in Meijendel – teken de petitie!


Twee weken geleden kreeg Hugo Bakker, de coördinator van het Bewaarde Land in Meijendel, een heel enge brief van de gemeente Leiden. In deze brief staat dat B&W van Leiden het voornemen heeft om zijn baan op te heffen (raadsvoorstel 11.0003). Dat zou het einde kunnen betekenen voor het Bewaarde Land in Meijendel. Want, hoewel het Bewaarde Land ieder jaar een flink deel van de kosten zelf bijeensprokkelt uit giften en sponsoring, een volledig salaris kan het niet opbrengen.

Ook de Vrienden van het Bewaarde Land kunnen deze klap financieel niet opvangen. Ze doen wel hun best om de gemeente Leiden op andere gedachten te brengen. Op do 17 feb hield de commissie Werk en Financiën van de gemeente Leiden een vergadering waarin het raadsvoorstel besproken werd. Tijdens deze vergadering was mogelijk om als burgers in te spreken. Van deze mogelijkheid werd gebruik gemaakt door Ton Lommers, oud schoolhoofd van , Aad de Vette, namens de Vrienden van het Bewaarde Land en Gerrit Jan de Bruyn, namens de Vereniging Natuurbeleving Duin- en Bollenstreek.

Dit was de inspreektekst van de Vrienden van het Bewaarde Land :

Wij zijn ouders, opa’s, oma’s, ooms, tantes en buren van kinderen die naar het Bewaarde Land zijn geweest en die daar zóó enthousiast van terug kwamen

Wij staan vierkant achter de doelstelling van het Bewaarde Land waarin staat : “dat het bij kinderen en grote mensen verwondering wil wekken voor de rijkdom en veelzijdigheid van de natuur, besef ontwikkelen van de verbondenheid en wederzijdse afhankelijkheid van mens en natuur, en respectvol gedrag bevorderen tegenover het leven in al zijn verschijningsvormen: planten, dieren en mensen, landschappen, ecosystemen en de aarde als geheel”

Wij zijn in het Bewaarde Land geweest en hebben gezien hoe kinderen in 3 dagen vertrouwd zijn geraakt met de natuur. Leerzamer dan boeken, leuker dan een schoolreisje

Wij zijn geraakt door het enthousiasme en de inzet van de tientallen vrijwilligers, uit alle lagen van de bevolking, zonder wie dit programma niet mogelijk zou zijn

Wij hebben grote waardering voor de professionaliteit, het geduld en het enthousiasme van Hugo, de coördinator van het Bewaarde Land in Meijendel, naar kinderen, volwassenen en organisaties

Wij hebben vernomen dat B&W van Leiden het voornemen heeft om de WIW-baan van Hugo op te heffen (raadsvoorstel 11.0003 van 2011)

Wij steunen het Bewaarde Land programma met donaties, voor bijv. kleine gebruiksartikelen of een EHBO-training voor wachters, maar we kunnen helaas niet het salaris van een coördinator opbrengen

Wij zouden het heel erg vinden als dit soepel draaiende en zeer nuttige project, dat door de jarenlange inzet van velen tot stand is gekomen, zou stoppen

Wij vragen de gemeente Leiden om te zorgen dat het Bewaarde Land in Meijendel kan blijven voortbestaan

De Vrienden van het Bewaarde Land hebben een online petitie aangemaakt. Zou je deze willen ondertekenen en doorsturen naar iedereen waarvan je denkt dat ze ook niet zouden willen dat het Bewaarde Land in Meijendel verdwijnt.


Daarnaast kun je helpen door in je omgeving bekendheid te geven aan deze actie. Ken je toevallig mensen in je eigen omgeving die actief zijn in de Leidse politiek of kom je ze wel eens tegen bij de bakker: praat eens niet over het weer, maar begin over het Bewaarde Land.

Op 11 maart neemt de gemeenteraad van Leiden de definitieve beslissing.