Belofte over biodiversiteit in Vlietland klopt niet

De gevolgen van het Ontwerpbestemmingsplan Vlietland Noord voor de natuur zullen enorm zijn. De bewering dat de biodiversiteit toeneemt door uitvoering van de plannen zijn daarom onjuist en misleidend. Dat schrijft Monique Lamers, voorzitter van de Bomenbond Rijnland in een persbericht. De Bomenbond bestrijdt daarin uitspraken in een brief van de wethouder in Leidschendam-Voorburg . In de brief van de wethouder staat dat de biodiversiteit verhoogt door de aanleg van het vakantievillapark.

De Bomenbond Rijnland zocht daarom – samen met het Burgerinitiatief Vlietland, de Vereniging Vrienden van Vlietland, de AVN en de Buren van Vlietland – medio januari 2024 de publiciteit. De brief wordt op 30 januari 2024 besproken in een raadscommissie in Leidschendam-Voorburg.

Document met 86 vragen aan de wethouder

De vijf samenwerkende organisaties stelden naar aanleiding van genoemde brief een document op met daarin 86 vragen aan de wethouder. Daarin staan ook vragen over de kapplannen voor de bomen en de schade voor de biodiversiteit.

Het groene recreatiegebied moet volgens de plannen plaats maken voor 222 vakantievilla’s, met daarbij nieuwe wegen en verharding rondom de villa’s. Daarbij wordt 2,6 hectare grond omgezet in watergangen. Aan de noordkant komt bovendien een 900 meter lange aarden wal met licht vervuilde grond van 12 meter hoog en 60 meter breed. Die plannen maken dat in totaal 8.000 bomen worden gekapt, waarmee tevens het daarmee verbonden dierlijke leven verloren gaat. Edoch: de Omgevingsdienst Haaglanden heeft nog geen ontheffingsvergunning afgegeven om de natuur zo rigoureus te mogen aantasten.

De wethouder schrijft in de brief aan de gemeenteraad niettemin dat met de aanleg van het villapark de biodiversiteit in het gebied toeneemt. Die bewering snijdt geen hout. Uit stukken van projectontwikkelaar Dutch Lake Residence blijkt een andere bedoeling. Alle bomen, bosjes en andere begroeiingen worden door de projectontwikkelaar verwijderd. Bestaande grond vol met bodemleven wordt afgegraven. De natuur zal decennia nodig hebben om daarvan te herstellen. 

Hoge populieren langs een voetpad door Vlietland (foto: Eduard Groen)

Ontheffingsverzoek Wet natuurbescherming

Uit de Bomeninventarisatie Vlietland 2021 blijkt dat 7.455 bomen in bosplantsoenen en 566 solitaire bomen zijn geïnventariseerd, in totaal 8.021 bomen met een stam dikker dan 10 cm. Zie daarvoor het linkje onder in dit persbericht.

Met de bomen in het gebied zijn tal van dieren verbonden. Dit blijkt uit natuuronderzoeken die deel uitmaken van een eerste poging tot het verkrijgen van een ontheffingsvergunning Wet natuurbescherming. De projectontwikkelaar Dutch Lake Residence trok de aanvraag in het voorjaar van 2023 in. De stukken zijn openbaar gemaakt door de provincie Zuid-Holland doordat de Bomenbond Rijnland een beroep deed op de Wet Open Overheid. Daaruit blijkt dat in het plangebied een ware rijkdom aan vogels en zoogdieren aanwezig is. Dat alles zou verloren gaan door de bouwplannen. De projectontwikkelaar zal naar verluidt eind januari 2024 een nieuw ontheffingsverzoek bij de Omgevingsdienst Haaglanden indienen.

Groene oase in Vlietland: voetpad met aan weerszijden bosschages (foto: Eduard Groen)

Misleidende framing over verhoging biodiversiteit

Compensatie van verloren gegane natuur met nieuwe aanplant zou een schrale troost zijn. Voor een hoge biodiversiteit is niet alleen nodig dat er een diversiteit aan gebiedseigen inheemse flora en fauna aanwezig is. Daarbij is ook een heterogeniteit aan landschap nodig en gerijpte bodems met een rijk bodemleven. Ook belangrijk: de aanwezigheid van veel dood hout en ‘het aaneen gesloten zijn’ van groengebieden in plaats van versnippering. De bouwwerkzaamheden (afgraven, licht vervuilde grond opbrengen, belasten met groot materieel) zijn de doodsteek voor de gerijpte bodem. Dood hout zal massaal worden opgeruimd en verwijderd. Het kappen van aaneengesloten bos en de bouw van 222 villa’s met veranda’s en steigers staat garant voor versnippering in plaats van uitbreiding van de ecologische verbindingen.

Beweren dat de biodiversiteit toeneemt door de plannen betitelen wij als onjuiste en misleidende framing.

Plannen strijdig met natuurbeleid van provincie en gemeente

Het bouwplannen staan op gespannen voet met het provinciale bomenbeleid (‘Een ruimtelijke strategie voor meer bos en bomen in Zuid-Holland’). De provincie wil juist meer bos en bomen op de overgang tussen stad en land.

In het Groenactieplan 2024-2026 van Leidschendam-Voorburg staat dat met meer bomen en planten de gemeente groener zou moeten worden. De gemeente wil zich daarbij ook richten op het behoud van bomen, omdat volwassen bomen het meeste effect hebben. Met name ook voor het vitaal en leefbaar houden van het buitengebied.

De wethouder stelt een groene aankleding van het villapark in het vooruitzicht. Maar dat neemt niet weg dat de dichte bebouwing van het gebied met 222 grote vakantievilla’s, op een kaalgekapt en doorgraven terrein, haaks staat op de groene ambities van provincie en gemeente.

Hoge bomen langs het Baarspad in Vlietland (foto: Eduard Groen)

In het ontwikkelingsperspectief Vlietland uit maart 2021 van de provincie Zuid-Holland, dat betrekking heeft op het gehele recreatiegebied Vlietland, exclusief het deel waar het vakantievillapark zou komen, staat dat vernieuwing van de bospercelen in Vlietland nodig is en dat dit gefaseerd gebeurt. Staatsbosbeheer geeft in het Bosbeheerplan voor Vlietland aan: “Vanwege het beperkte bosareaal in Vlietland en de wijdere omgeving, is het van belang de huidige oppervlakte bos in stand te houden.” De gefaseerde vernieuwing zou wat de Bomenbond Rijnland betreft daarom ook van toepassing moeten zijn voor de bospercelen in Vlietland Noord. Daarmee zou de natuur in het gebied worden verrijkt in plaats van gesloopt.

De vijf samenwerkende natuur- en burgerorganisaties zijn van mening dat veel duidelijker maakt op welke wijze de gemeente Leidschendam-Voorburg inzet op behoud van waardevolle natuur in Vlietland Noord.

Linkje naar het bericht met de openbaar gemaakte documenten:

https://www.bomenbondrijnland.nl/2023/06/12/aanleg-recreatievillapark-desastreus-voor-bomen-en-natuur-in-vlietland-noord/